Header image  
στην Ελλάδα  
line decor
  
line decor
   
 
 

 
Συμπεριφορά
 

           

Nεύμα κεφάλι Nεύμα κεφαλιού

Στα αρσενικά, ιδιαίτερα όταν ωριμάσουν, μπορεί να παρατηρήσει κανείς διαφορετικές κινήσεις της κεφαλής.
Οι κινήσεις αυτές αποτελούν ρουτίνα στην συμπεριφορά του
Iguana και η κάθε μία από αυτές έχει ξεχωριστό νόημα.
Το κούνημα με το κεφάλι αρχίζει ήδη στους νεοσσούς.
Τα νέα ζώα διαφέρουν στο τρόπο νεύματος από τα ενήλικα. 
Στην πραγματικότητα το νεύμα της κεφαλής δεν είναι κάποιος τρόπος διασκέδασης, αλλά μια μορφή επικοινωνίας με άλλα
iguana, και όχι μόνο.
Και τα αρσενικά και τα θηλυκά κουνάνε το κεφάλι τους, για πολύ διαφορετικούς λόγους, και τα δύο όμως φύλα χρησιμοποιούν κάποιες κινήσεις ως χορό ζευγαρώματος. Επίσης σε περίπτωση που μπει ένας εχθρός ή ένα ξένο ιγκουάνα στην περιοχή ενός αρσενικού, το κούνημα μπορεί να υποδηλώνει επιθετικότητα ή να είναι ένας απλός χαιρετισμός. Εάν κινούν το κεφάλι απέναντι στους ιδιοκτήτες τους και τους ανταποδοθεί αυτό το κούνημα, συνεχίζουν πολλές φορές με αυτό τον τρόπο την επικοινωνία.
Εδώ οι τέσσερις πιο συνηθισμένες και εμφανής κινήσεις του κεφαλιού.

Χαιρετισμος

Ζευγάρωμα

2

 

Εμφάνιση ξένου κοντίτερα από 3m

Επιθετικότητα


Εκκρίσεις των μηριαίων πόρων

Εκτός από το νεύμα με το κεφάλι, το iguana μπορεί να επικοινωνήσει και με την αίσθηση της οσμής. Στο εσωτερικό των μηρών υπάρχει μια σειρά από στρογγυλούς πόρους που ονομάζονται «Femeoralporen». Κατά τη διάρκεια του χρόνου αναπαραγωγής αυτοί οι πόροι των αρσενικών αποθέτουν μια κεροειδή (???) ουσία.
Αυτή περιέχει τις φερορμόνες, μία
Sexual ουσία, που διαμορφώνεται από τους αδένες κάτω από το δέρμα.  
Τα αρσενικά τρίβουν τους μηρούς τους στις πέτρες, τα κλαδιά ή στο
Terrarium, για να χαρακτηριστεί το έδαφός τους ή για να διευκρινίσουν την κοινωνική θέση τους.


Γλώσσα

Εκτός από τα μάτια και τα αυτιά, το ιγκουάνα λαμβάνει μηνύματα και με την γλώσσα του. Με το αποκαλούμενο όργανο Jakobson λαμβάνει και επεξεργάζεται τις διάφορες μυρωδιές. Γι’ αυτό παρατηρούμε τα ιγκουάνα συνεχώς να γλείφουν σε διαφορά σημεία. Είναι τρόπος εξερεύνησης με την βοήθεια της γλώσσας και του Jakobs οργάνου.


Συμπεριφορά σχετικά με το περιβάλλον του

Τα ιγκουάνα είναι περίεργα ερπετά. Μία καινούρια περιοχή εξετάζεται από γωνία σε γωνία. Θεωρούν ότι είναι το έδαφός τους και πρέπει να ορίσουν τα σύνορα τους.
Ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του χρόνου ζευγαρώματος, τα ζώα για να υπερασπίσουν το έδαφός τους ενάντια στους αντιπάλους έχουν συχνά επιθετική συμπεριφορά.
Ένα ώριμο αρσενικό στο
Terrarium είναι ο επικεφαλής και κυρίαρχος της περιοχής του, γι’ αυτό αντιδρά, όχι σπάνια, με επιθετικούς σκοπούς.

 


Επιθέσεις

Κατά την διάρκεια της αναπαραγωγής έχει παρατηρηθεί πως πολλά ιγκουάνα είναι επιθετικά μεταξύ τους. Μετά από μικρό χρονικό διάστημα, και εφόσον περάσει η περίοδος αυτή, επανέρχονται στην ήρεμη συμπεριφορά απέναντι στους ομοίους τους.

 


Απειλή

Όπως δείχνει η διπλανή φωτογραφία, κατά αυτό τον τρόπο απειλεί ένα ιγκουάνα τον εχθρό ή κάποιο αντίπαλο ιγκουάνα.

Με αυτόν τον τρόπο δείχνει πιο μεγάλο και τρομάζει τον εχθρό.

 


Ουρά

Το ιγκουάνα χρησιμοποιεί την ουρά του σαν όπλο κατά των εχθρών του. Το χτύπημα της ουράς μπορεί να είναι οδυνηρό αλλά δυστυχώς δεν δημιουργεί μόνο στον μαστιγωμένο αντίπαλο ζημιά αλλά και στο ίδιο το ιγκουάνα. Τα μικρά αγγεία για την κυκλοφορία του αίματος που βρίσκονται σε αυτό το κομμάτι, σπάνε με αποτέλεσμα να μην τροφοδοτείται το τμήμα αυτό με αίμα και να πεθαίνει .Αυτού του είδους η νέκρωση πολλές φορές συνεχίζει προς το υγιές τμήμα με αποτέλεσμα να νεκρώνεται και αυτό. Σε αυτήν την περίπτωση η ουρά πρέπει να ακρωτηριαστεί για να αποφευχθεί αυτή η εξάπλωση.

Τέλος, η ουρά εκτός από όπλο, χρησιμοποιείται και ως όργανο ισορροπίας ή ως κουπί στην κολύμβηση.

 


Δάγκωμα

Τα δαγκώματα είναι το έσχατο όπλο υπεράσπισης. Εάν το ζώο δεν μπορεί να ξεφύγει με χτυπήματα και στάση απειλής,  καταφεύγει στην απόθεση ούρων και στο δάγκωμα. Πάντως εάν ένα iguana επιτίθεται σε έναν αντίπαλο με ανοικτό ή μισάνοιχτο στόμα, δεν είναι απαραιτήτως σημάδι πως έχει σκοπό να δαγκώσει. Το δάγκωμα από ώριμο ιγκουάνα προκαλεί μεγάλο πόνο, φτάνει πολλές φορές ακόμα και μέχρι το κόκαλο ενώ αρκετές από αυτές απαιτείται χειρουργική επέμβαση.


Κατά τη διάρκεια ζευγαρώματος το δάγκωμα στο λαιμό του θηλυκού από τα αρσενικά λειτουργεί ως ασφάλεια, για να κρατηθεί πάνω στο  θηλυκό και είναι φυσιολογικό.


Νύχια

Τα νύχια τα χρησιμοποιούν μόνο για την αναρρίχηση. Σε καμία περίπτωση δεν έχει το ιγκουάνα την πρόθεση να βλάψει κάποιον με την βοήθεια αυτών.

 


Έντονη ανάσα

Έντονη ανάσα, σε συνδυασμό με σφυρικτό θόρυβο στην θέα ενός εχθρού, είναι καιαυτό τρόπος απειλής και προειδοποίησης


Μετακινήσεις

Η μόνη μετακίνηση που κάνει το ιγκουάνα είναι για να βρει την κατάλληλη θέση κοντά στον ήλιο. Αυτό συμβαίνει γιατί ένας ακίνητος στόχος είναι δυσκολότερο να εντοπιστεί από πιθανούς εχθρούς.


Άλμα

Η δυνατότητα ενός iguana να κάνει άλματα από κλαδί σε κλαδί ή από ένα κλαδί στο έδαφος, οφείλεται στα μακριά πίσω πόδια του.  Μπορεί με μεγάλη επιτυχία να εκτελέσει ακριβέστατα άλματα. Έχει παρατηρηθεί πως ιγκουάνα τα οποία πέφτουν από ένα δέντρο μετά από ένα αποτυχημένο άλμα, έχουν αντιδράσεις ίδιες με της γάτας, πέφτουν δηλαδή με τα πόδια. Τέλος, το iguana μπορεί να πέσει από τα μεγαλύτερα ύψη χωρίς να τραυματιστεί.


Τρέξιμο

Σε μικρές αποστάσεις είναι αρκετά γρήγορα. Σπανίως αφήνουν μεγάλες αποστάσεις πίσω τους μιας και τα τροπικά δάση προσφέρουν αρκετές κρυψώνες. Το τρέξιμο γίνεται στα 4 πόδια, ενώ έχει παρατηρηθεί από ορισμένους επιστήμονες νεαρά ζώα να τρέχουν με 2 πόδια, με τρόπο παρόμοιο με τους βασιλίσκους.

 


Κολύμπι

Ναι, είναι εξαιρετικοί κολυμβητές, χρησιμοποιώντας την ουρά τους για την ώθηση στο νερό και τα πόδια για ισορροπία. Ένα ιγκουάνα, αναλόγως την φυσική του κατάσταση, μπορεί να μείνει 15-30 λεπτά κάτω από το νερό.


Συμπεριφορά εξαρτώμενη από τη θερμοκρασία

Καταρχήν όσο περισσότερη ζέστη κάνει τόσο πιο ενεργά είναι. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως πρέπει να τα εκθέτουμε συνεχώς σε υψηλές θερμοκρασίες (δες σελίδα συντήρηση)

Όταν παρατηρήσουμε ένα ιγκουάνα να κάθεται με ανοικτό το στόμα, σημαίνει πως το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται είναι πολύ ζεστό. Με αυτού του είδους το χασμουρητό, το ιγκουάνα προσπαθεί να φέρει το σώμα του σε μία πιο χαμηλή θερμοκρασία, αποβάλλοντας θερμότητα από το στόμα και παίρνοντας καθαρό, δροσερό αέρα με την εισπνοή.


 

Αφοδεύσεις

Και οι δύο γίνονται συχνά πάνω από κλαδιά, μέσα στο νερό .Φυσικά η γρήγορη αντικατάσταση του νερού είναι αναγκαία.

 


Ναι, φτερνίζεται

Είναι μια φυσιολογική διαδικασία. Αυτό ρυθμίζει έτσι την ισορροπία ύδατος και ηλεκτρολυτών.
Συνήθως το βλέπουμε αυτό στα τζάμια του τερράριουμ, σε μορφή σταγόνων, ελαφρώς άσπρες.


Στην επαφή κλείνει τα μάτια

Αυτή η συμπεριφορά αντιπροσωπεύει μάλλον μια απαθή αμυντική αντίδραση.
Ένα
iguana δεν είναι γάτα να του αρέσουν τα χάδια και τα νάζια.
Η σωματική επαφή είναι σίγουρα κάπως αφύσικη για ένα
iguana.
 
Στο κλείσιμο των ματιών υπάρχουν βεβαίως πολλές  διαφορετικές απόψεις.


Η εξημέρωση

 

Το παρακάτω κείμενο είναι προσφορά του CLUB-IGUANA και γράφτηκε από τα μέλη του CLUB ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΙ ΗΛΙΑ 

 

Η εξημέρωση του ιγκουάνα γίνεται αργά, με συνέπεια και σταθερή πίεση. Είναι δηλαδή μια διαδικασία αποδοχής και εκμάθησης επικοινωνίας του ζώου με τον φροντιστή του. Γι΄ αυτό ο φροντιστής δεν πρέπει να είναι αγχωτικός με το ιγκουανα, ώστε να εξασφαλίσει μια μακροπρόθεσμη σχέση και το ζώο να μην νιώθει απειλή από την ανθρώπινη παρουσία. Ένα άγριο ιγκουανα γρατζουνάει και μαστιγώνει πολύ δυνατά, γι΄ αυτό ορισμένοι αναγκάζονται να το πιάνουν με παχιά γάντια. Όμως κάτι τέτοιο είναι μεγάλο λάθος, γιατί το γάντι όχι μόνο φοβίζει το ζώο ακόμη περισσότερο, αλλά μπορεί να του δημιουργήσει τραυματισμούς, μια και ο φροντιστής του δεν μπορεί να καταλάβει πόση πίεση ασκεί στο ζώο. Επιπλέον, τα γάντια εμποδίζουν το ιγκουάνα να εντοπίσει τα βασικά αναγνωριστικά στοιχεία, που είναι η γεύση του σώματος, η θερμοκρασία του και οι παλμοί της καρδιάς.

Η εξημέρωση των ιγκουανα πρέπει να αρχίσει από μικρή ηλικία γιατί μετά τα 2 έτη το ζώο ολοκληρώνεται σαν χαρακτήρας. Τέτοια ιγκουανα καταλήγουν να είναι κλεισμένα όλη μέρα μέσα στην γυάλα ή ακόμη χειρότερα έξω στο μπαλκόνι, χωρίς καμία επαφή, παρά μόνο την ώρα του φαγητού. Κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου καλό, γι αυτό καλύτερα να αρχίσετε από τώρα την κοινωνικοποίηση του ζώου σας, έστω κι αν αυτό απαιτεί κόπο και δέρμα (δικό σας από τις γρατσουνιές του). Στην αιχμαλωσία τα ιγκουανα βλέπουν τους ανθρώπους, ακόμη και τον φροντιστή τους, σαν αρπακτικά ζώα και κατά συνέπεια αντιδρούν στο πιάσιμο του αρπακτικού, όπως τα περισσότερα μικρά ζώα, που βρίσκονται στο κατώτερο σημείο της τροφικής αλυσίδας. Αφού περάσει καιρός και δουν πως δεν κινδυνεύουν, αρχίζει ο ανταγωνισμός για την υψηλότερη θέση στην υπάρχουσα κοινωνική δομή. Τα ιγκουάνα ΑΠΕΙΛΟΥΝ ΤΟ ΕΝΑ ΤΟ ΑΛΛΟ, τα αρπακτικά και τους ανθρώπους, με την χρήση ποικίλων φυσικών συμπεριφορών. Οι συμπεριφορές αυτές περιλαμβάνουν την προσπάθεια του ζώου να φανεί ψηλότερο, πράγμα που το καταφέρνει κρατώντας τα 4 άκρα εκτεταμένα πλευρικά και συμπιέζοντας το υπόλοιπο κορμί. Αυτή η εικόνα ενισχύεται με την σκλήρυνση του ραχιαίου λοφίου. Η ουρά συσπάται και μαστιγώνει τον αέρα και το ανοιχτό στόμα απειλεί να δαγκώσει οτιδήποτε το πλησιάσει. Αν η συμπεριφορά απευθύνεται σ΄ εσάς ενώ πάτε να το πιάσετε, ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΝΑ ΗΡΕΜΗΣΕΙ. ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΙΓΜΗ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΔΕΙΞΕΤΕ ΣΤΟ ΙΓΚΟΥΑΝΑ ΠΩΣ Ο ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΕΙΣΤΕ ΕΣΕΙΣ. Ακόμη και αν αρχίσει να συμπεριφέρεται έτσι ενώ το κρατάτε στα χέρια σας, δεν πρέπει να το αφήσετε, έστω κι αν είστε δαγκωμένοι και γρατσουνισμένοι. Γιατί αφήνοντας το κάτω, αυτό κέρδισε την σύγκρουση και όχι εσείς, άρα είναι και ο κυρίαρχος. Μόλις έχετε τον έλεγχο της κατάστασης και το ιγκουανα έχει ηρεμήσει, τότε μπορείτε να το αφήσετε κάτω. Για λίγο καιρό παίζεται ένα παιχνίδι νεύρων με την σαύρα και θέλει μεγάλη προσοχή για να μην χάσετε αυτό το παιχνιδι, γιατι όσο κι αν δεν της φαίνεται, και έξυπνη είναι και μεγάλη υπομονή έχει. Δεν πρέπει να αρχίσουμε αυτή την διαδικασία κατευθείαν, κυνηγώντας το ζώο μέσα στο κλουβί του για να το πιάσουμε. Πρώτα πρέπει να βοηθήσουμε το ζώο να μας εμπιστευθεί. Κατ' άρχήν, είναι σχεδόν αδύνατον να εξημερώσουμε σωστά ένα ιγκουάνα που ζει μέσα σε "ενυδρείο" κι αυτό γιατί τα ιγκουάνα τρομοκρατούνται από προσεγγίσεις των χεριών μας από ψηλά. Χρειαζόμαστε ένα μεγάλο και ψηλό κλουβί, που μάλλον θα πρέπει να σχεδιάσουμε μόνοι μας. Από εκεί και πέρα, και εφ' όσον έχουμε αφήσει το ζώο μας στο καινούργιο περιβάλλον χωρίς να το αγγίζουμε για 2 τουλάχιστον εβδομάδες, αρχίζουμε να του προσφέρουμε, με αργές πάντα κινήσεις, τροφή όπως φύλλα ραδικιού από το χέρι μας (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αφήνουμε νηστικό για να φάει αναγκαστικά από το χέρι μας, το τάισμά του θα συνεχίζεται ΚΑΝΟΝΙΚΑ). Προσέχουμε να μην ταΐζουμε εξ ολοκλήρου το ζώο μας από το χέρι, απλά κάποιες μικρές "δωροδοκίες" 2-3 φορές την ημέρα από ένα φυλλαράκι κάθε φορά. Μπορούμε να φέρνουμε το ιγκουάνα πάνω στο χέρι μας (μέσα στο κλουβί πάντα) δελεάζοντάς το με την τροφή και χωρίς να το παρενοχλούμε, να το αφήνουμε να αποφασίσει αυτό πότε θα φύγει από το χέρι μας. Καθώς θα βλέπουμε με τον καιρό να ξεθαρρεύει, μπορούμε να προσπαθούμε να το χαϊδέψουμε απαλά πάνω στη ράχη ή κάτω απ' το σαγόνι με το ένα δάχτυλο, με αργές κινήσεις, καθώς του μιλάμε σιγανά και "γλυκά". Δεν αρπάζουμε ΠΟΤΕ το ιγκουάνα μέσα από το κλουβί ή εκτός αυτού. Θέλουμε το ζώο μας να αρχίσει να μας βλέπει σαν ευεργέτες και όχι σαν κίνδυνο. Η γλώσσα του σώματος μας είναι αυτή που κατανοεί το ιγκουάνα γι αυτό και πρέπει να είμαστε ήρεμοι και αργοί, με εσκεμμένες κινήσεις. Με αυτή την διαδικασία κερδίζουμε την εμπιστοσύνη του και επιτυγχάνουμε την καλύτερη εξημέρωση. Δεν πρέπει να βιαζόμαστε γιατί έτσι καταστρέφουμε τα πάντα. Επίσης πρέπει να μάθουμε πώς να κρατάμε το ιγκουάνα μας για να νιώθει ασφάλεια. Γενικώς στηρίζουμε το στήθος και την βάση της ουράς του μαζί με τα πίσω πόδια. Αυτή η διαδικασία είναι η αφετηρία της εξημέρωσης. Αν παρατηρούμε άγχος στο ζώο, την σταματάμε για λίγο καιρό.



 
 
      ©Χρηστος Ισσαρης  06.07.2004/2008